Bestuurlijk congres
De jeugdzorg van morgen

De beschikbaarheid van personeel en middelen wordt in de toekomst minder. Dat betekent dat we het anders en beter moeten doen. We moeten slimmer omgaan met zowel mensen als middelen. Niet alleen omdat we dan beter uitkomen met ons huishoudboekje, maar vooral ook omdat kinderen en jongeren zo beter geholpen kunnen worden in hun ontwikkeling.

Jeugdzorgaanbieder Jarabee en de gemeente Enschede hebben kansen gezien om het anders en slimmer te doen op scholen. Zij nemen u mee in de ontwikkelingen rond zorg in het speciaal onderwijs. Daarbij zien we hoe het anders inzetten van zorg op school leidt tot minder inzet van individuele zorg. Én hoe dit bijdraagt aan preventie, doordat meerdere kinderen vergelijkbare zorg nodig hebben en een hele klas hiervan profiteert.

Dit traject was een intensief gezamenlijk ontwikkelingsproces voor de gemeente, aanbieder en school samen. In continue afstemming en vanuit vertrouwen in de bedoeling, de inzet van mensen en middelen, is samen met ouders, kinderen en professionals gekeken hoe het anders en slimmer kan.

U krijgt inspiratie en concrete aanknopingspunten om als gemeente en aanbieder samen anders te werken.

Sterke Lokale Teams (SLT’s) spelen een sleutelrol in de transformatie van de jeugdhulp. Zij staan centraal in de beweging naar passende, tijdige en zoveel mogelijk nabij georganiseerde ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen. Die ambitie kan alleen slagen wanneer gemeenten, lokale teams en zorgaanbieders hierin gezamenlijk optrekken.

Landelijk ontstaan steeds meer samenwerkingsverbanden en consortia die verantwoordelijkheid dragen voor zowel de toegang tot als de organisatie van jeugdhulp. De beoogde beweging naar passende en nabije hulp is geen verandering die van vandaag op morgen gerealiseerd is. De bestuurlijke uitdaging is om met heldere governance en gedeeld eigenaarschap vast te houden aan de gezamenlijke koers. Landelijk zijn hierover afspraken gemaakt in het convenant Stevige Lokale Teams; lokaal moeten deze ambities vorm krijgen. Binnen lokale samenwerkingsverbanden wordt dagelijks gewerkt aan de veranderopgave die deze transities met zich meebrengen, over de grenzen van de eigen organisaties heen. De praktijkervaring die hier wordt opgedaan, biedt waardevolle inzichten in wat samenwerking op dit snijvlak vraagt én oplevert.

Tijdens deze deelsessie delen jeugdhulpaanbieder Timon en een aantal samenwerkende gemeenten de belangrijkste bestuurlijke lessen uit ruim vijf jaar praktijkervaring in verschillende samenwerkingsverbanden (waaronder MEVIS, Spoor030, TIMSV, JA!, SRJ Zeeland en Knooppunt Lekstroom/ZOU).

Welke factoren dragen bij aan succesvolle samenwerking? Waar zitten de grootste uitdagingen? En welke inzichten zijn relevant voor gemeenten, lokale teams en aanbieders om deze samenwerking verder te versterken?

Hoe bouwen we residentiële (gesloten) jeugdhulp verantwoord af én realiseren we tegelijkertijd sterke alternatieven voor kinderen en gezinnen? Deze transformatie vraagt om meer dan goede intenties. Succes ontstaat pas wanneer alle betrokken partijen niet alleen naar elkaar kijken, maar ook zelf verantwoordelijkheid nemen en in beweging komen.

In deze deelsessie onderzoeken we de dilemma’s die met name aanbieders en gemeenten in de praktijk tegenkomen. Welke verschillende perspectieven spelen een rol? Waar schuurt het? En wat betekent dit voor uw eigen rol en invloed binnen de verandering? Verwacht een interactieve sessie die inspireert, uitdaagt en handvatten biedt om samen verder te bouwen aan passende zorg dichtbij huis.

De exacte invulling van deze sessie en de naam van de spreker worden op een later moment bekendgemaakt. Houd hiervoor de website in de gaten.

Hoe zorgen gemeenten en jeugdzorgorganisaties samen voor kwaliteit wanneer casuïstiek complex of langdurig wordt? Aan de hand van een concrete casus gaat u in gesprek over wat professionals nodig hebben om goed te kunnen handelen en samenwerken. Wat dat vraagt van bestuurders, in het opdrachtgeverschap, in de opdrachtnemersrol en in de samenwerking.

Deze deelsessie gaat over vertrouwen, rugdekking, keuzes maken en leren als sector. Onder leiding van Onno de Zwart, directeur-netwerkleider Kwaliteit en Blijvend Leren (KBL), verkennen we wat partnerschap in de praktijk betekent voor kinderen, jongeren, gezinnen en professionals.

Hoe creëert u een robuuste regio waarin gemeenten en aanbieders écht samen optrekken? En wat is nodig om complexe jeugdhulp duurzaam te organiseren voor kinderen en gezinnen die daarop zijn aangewezen?

In deze deelsessie delen een gemeente en een regionale aanbieder hun praktijkervaringen met succesvolle samenwerking. Welke factoren maken het verschil? Wat vraagt dat van de relatie tussen partners? En hoe vindt u de juiste balans tussen vertrouwen en controle?

Samen verkennen we hoe u vorm kunt geven aan sterke (boven)regionale samenwerking, met aandacht voor thema’s als inkoop, standaardisatie, langdurige contractering en gezamenlijke kwaliteitsontwikkeling. Daarbij gaan we ook het gesprek aan over lastige keuzes en zoeken we bewust de scherpte op. Wanneer biedt maatwerk ruimte voor innovatie, en wanneer brengt het juist risico’s met zich mee als een stevig kwaliteitsraamwerk ontbreekt?

Een sessie vol praktijklessen, inzichten en inspiratie voor iedereen die werkt aan duurzame samenwerking en toekomstbestendige jeugdhulp.

De exacte invulling van deze sessie en de spreker worden op een later moment bekendgemaakt. Houd hiervoor de website in de gaten.

Welke bestuurlijke afspraken zijn nodig?

Het onderwijs voor jongeren in de residentiële jeugdhulp is volop in beweging. Veel partijen werken samen aan nul gesloten plekken en onderbroken schoolloopbanen: van samenwerkingsverbanden passend onderwijs en residentiële scholen, tot regulier onderwijs, gemeenten en zorginstellingen. Om de afbouw van residentiele jeugdzorg in de regio goed te laten landen, zijn goede afspraken tussen onderwijs, jeugdhulp en gemeenten essentieel. De afgelopen jaren is hier al veel op ingezet. Onderwijscoalities zijn aan de slag gegaan, vanuit OCW lopen verschillende landelijke projecten en onderzoek van de Academische Werkplaats Jeugd heeft belangrijke inzichten opgeleverd. Ook zijn er lessen uit de praktijk. Daarnaast zijn er lessons learned vanuit de praktijk.

In deze deelsessie voert u het bestuurlijke gesprek over wat deze opgave betekent voor u om afbouw residentiële voorzieningen en opbouw onderwijs de komende periode in uw regio te realiseren. Welke stappen zijn nodig en wat zijn werkzame elementen? Waar bent u als bestuurder aan zet? En welke opgaves hebben gemeenten, onderwijs en jeugdhulpaanbieders gezamenlijk?

Wat vraagt dit bestuurlijk?

Met het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming wordt gewerkt aan een fundamentele omslag in de aanpak van geweld tegen vrouwen, huiselijk geweld en kindermishandeling. Op 8 juli jl. hebben bewindspersonen, uitvoeringsorganisaties en de VNG hiervoor gezamenlijk de veranderstrategie ondertekend. Langs acht actielijnen wordt het toekomstbeeld de komende jaren verder vormgegeven. De opgave is urgent en de context weerbarstig. Kinderen en gezinnen voelen zich nog te vaak onvoldoende geholpen, terwijl organisaties onder druk staan door aanhoudende uitdagingen rond capaciteit, kwaliteit en financiën.

Tijdens deze workshop staat centraal wat deze omslag vraagt van bestuurlijk leiderschap; van u. Welke patronen en reflexen ontstaan als de druk toeneemt, middelen tekortschieten of zich een incident voordoet? En hoe kunt u die tijdig herkennen en bespreekbaar maken, zodat we elkaar vasthouden en blijven koersen op de beoogde verandering?

Goede ondersteuning aan kinderen, jongeren en gezinnen vraagt om samenwerking over organisaties en domeinen heen. En om goede samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Wat is daarin de gezamenlijke verantwoordelijkheid en wat zijn de afhankelijkheden? Hoe kom je in partnerschap tot die goede ondersteuning?

In deze deelsessie staat samenwerking tussen partners in de jeugdzorg centraal. Ga in gesprek met andere deelnemers en doe inspiratie op voor uw eigen praktijk.

De exacte invulling van de sessie en de spreker worden op een later moment bekendgemaakt. Houd hiervoor de website in de gaten.